[RECAP VAW 2026] Hội thảo Giải quyết Tranh chấp Thương mại Quốc tế trong bối cảnh Thương mại Toàn cầu biến động - Các xu hướng & Định vị vai trò của Việt Nam

Sáng ngày 26/5/2026, trong khuôn khổ  Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026 – VAW 2026) do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam tổ chức, Hội thảo "Giải quyết Tranh chấp Thương mại Quốc tế trong bối cảnh Thương mại Toàn cầu biến động – Các xu hướng & Định vị vai trò của Việt Nam" đã diễn ra thành công tại Hà Nội. Sự kiện thu hút sự tham dự đông đảo của các đại biểu đến từ các cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế, công ty luật, doanh nghiệp, cùng các chuyên gia trong nước và quốc tế.  Đặc biệt, gần 20 tổ chức trọng tài và hòa giải trong khu vực đã đến Việt Nam để tham dự Hội thảo.  

GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) 

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)  nhấn mạnh, thế giới đang bước vào một thời điểm đặc biệt khi kiến trúc thương mại toàn cầu đang được định hình lại bởi cạnh tranh địa chính trị, sự tái cơ cấu nhanh chóng của chuỗi cung ứng toàn cầu và sự trỗi dậy mạnh mẽ của công nghệ. Việt Nam đang đứng ở trung tâm của những chuyển động này. Với nền kinh tế đã vượt mốc 500 tỷ USD và triển vọng tăng trưởng thuộc hàng năng động nhất châu Á, Việt Nam không chỉ là người quan sát mà là chủ thể tích cực tham gia vào sự thay đổi toàn cầu. Sự gia tăng đầu tư nước ngoài, chiều sâu của các quan hệ thương mại cũng kéo theo sự gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp của tranh chấp thương mại. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao hơn đối với các cơ chế giải quyết tranh chấp: phải hiệu quả, linh hoạt và có khả năng tạo ra những kết quả không chỉ đúng về pháp lý mà còn có ý nghĩa thương mại thực tiễn.  

Lễ ký kết Thỏa thuận Hợp tác (MOU) giữa VIAC và các tổ chức trọng tài quốc tế (SIAC, MIAC & KCAB) 

Ông Christopher Wing TO – Chuyên gia độc lập, Trọng tài viên, Hòa giải viên và Người Phân xử 

Chia sẻ tại Hội thảo về các xu hướng vận động của trọng tài thương mại quốc tế trong bối cảnh phát triển của công nghệ và biến động thương mại toàn cầu, Ông  Christopher Wing  TO – Chuyên gia độc lập, Trọng tài viên, Hòa giải viên và Người Phân xử đã phác họa bức tranh toàn cảnh về những chuyển động lớn trong hoạt động trọng tài thương mại quốc tế đương đại dưới tác động kép từ công nghệ và biến động địa chính trị. Dù khẳng định tính tất yếu của việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ông nhấn mạnh yêu cầu khắt khe về ranh giới đạo đức và bảo mật dữ liệu trong tố tụng. Điểm nhấn của bài tham luận là sự đánh giá cao đối với thị trường Việt Nam. Với mức tăng trưởng vụ việc kỷ lục cùng nỗ lực hiện đại hóa thể chế qua Quy tắc VIAC 2026, Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế là một "điểm đến chiến lược mới" linh hoạt và đáng tin cậy trên bản đồ giải quyết tranh chấp khu vực.   

Bà Nguyễn Thị Hồng Quyên – Trợ lý Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao 

Tiếp nối chương trình, bà Nguyễn Thị Hồng Quyên – Trợ lý Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao đã chia sẻ về  "Sự tham gia của Việt Nam trong giải quyết tranh chấp tại UNCITRAL”. Theo đó, bà Quyên đã điểm lại các xu hướng định hình hoạt động của UNCITRAL hiện nay, tiêu biểu là việc thúc đẩy các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) và sự chuyển đổi thích ứng với công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI). Dưới góc độ quốc gia, đại diện từ Bộ Ngoại giao làm nổi bật dấu ấn chủ động của Việt Nam thông qua vai trò Báo cáo viên tại Nhóm công tác II và đề xuất sáng kiến về tính toán thiệt hại tại Nhóm công tác III. Đặc biệt, hướng tới kế hoạch đảm nhiệm vị trí thành viên UNCITRAL nhiệm kỳ 2025-2031, bài tham luận đã gợi mở các giải pháp chiến lược nhằm xây dựng mạng lưới chuyên gia và tăng cường sự hiện diện của cộng đồng trọng tài, luật gia Việt Nam trên diễn đàn pháp lý đa phương này. 

Phần trọng tâm của Hội thảo là Phiên thảo luận với chủ đề  “Định vị Việt Nam trong bức tranh trọng tài khu vực: Tiến trình phát triển, tiềm năng và định hướng phía trước”, dưới sự điều phối của Ông Vũ Ánh Dương – Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC. Phiên thảo luận quy tụ các chuyên gia và nhà thực tiễn giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực trọng tài và ADR, gồm  Ông  Christopher  Wing TO - Chuyên gia độc lập, Trọng tài viên, Hòa giải viên và Người Phân xử; Bà Đinh Ánh Tuyết – Luật sư Sáng lập và Điều hành Văn phòng Luật sư IDVN, Trọng tài viên VIAC; Ông Nguyễn Văn Huệ – Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật, Hội Luật gia Việt Nam; và  Ông Đặng Xuân Hợp – Chủ tịch HopDang’s Chambers, Trọng tài viên VIAC.  

Trong bối cảnh hoạt động trọng tài quốc tế tiếp tục có xu hướng dịch chuyển mạnh về khu vực châu Á, phiên thảo luận đã mang đến nhiều góc nhìn đa chiều về vị thế hiện nay của Việt Nam trên bản đồ trọng tài khu vực và triển vọng phát triển trong thời gian tới. Các diễn giả nhận định rằng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi để trở thành một điểm đến hấp dẫn cho hoạt động giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế, nhờ nền kinh tế có độ mở cao, vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu cùng quá trình hoàn thiện liên tục của môi trường pháp lý và hệ sinh thái ADR.  

Bên cạnh những tiềm năng đó, các chuyên gia cũng thẳng thắn trao đổi về những yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo, từ việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng đội ngũ trọng tài viên và luật sư, cho tới việc tăng cường tính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động tố tụng trọng tài. Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự hỗ trợ từ hệ thống tư pháp, cũng như yêu cầu xây dựng niềm tin bền vững từ phía cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế nếu Việt Nam muốn nâng cao năng lực cạnh tranh với các trung tâm trọng tài lớn trong khu vực.  

Sau phần trao đổi chuyên môn sôi nổi, các diễn giả đã dành thời gian giải đáp nhiều câu hỏi từ người tham dự liên quan tới xu hướng phát triển của trọng tài quốc tế, triển vọng của Việt Nam trong hệ sinh thái ADR khu vực cũng như những yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với hoạt động giải quyết tranh chấp trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động. Hội thảo ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp đa chiều từ các đại biểu trong nước và quốc tế, qua đó góp phần mở ra thêm nhiều góc nhìn và định hướng cho sự phát triển của trọng tài và ADR tại Việt Nam trong thời gian tới.  

📃 Hình ảnh sự kiện: Xem thêm tại ĐÂY